Twój czas jest Twoim największym potencjałem. Aby lepiej nim zarządzać, podejmij ćwiczenia w kierunku dobrego planowania. Badania potwierdzają, że każde 10 min. poświęcone na planowanie oszczędza przynajmniej 1 godz. na wykonanie danej czynności. Im lepiej będziesz przygotowany do wycieczki, tym więcej zobaczysz. Odnajduj informacje o miejscowościach szybko i dopasuj je do Twoich możliwości czasowych. Prezentowane czasy są wartościami przybliżonymi. Zostały podane dla zwiedzających samochodem lub rowerem.


Bistuszowa (gmina Ryglice)
Zwiedzam i poznaję

1) Dwór Bossowskich.
Siedziba szlachecka powstała w końcu XVII w., rozbudowana w XVIII w. jako typowy klasycystyczny dwór polski. Jest to obiekt parterowy, murowany, dwutraktowy, z gankiem wejściowym, nakryty dachem czterospadowym, łamanym, polskim. Współcześnie jest ośrodkiem bankietowo – konferencyjnym. Nieudostępniony powszechnie dla zwiedzających.
2) Park dworski.
Wokół dworu roztacza się park założony w 1. poł. XIX w. Powstał on na bazie dawnego założenia ogrodowego. W parku na szczególną uwagę zasługują stare dęby, jeden z nich – pomnik przyrody – ma podobno 1000 lat. Ponadto do dworu prowadzi aleja lipowa, zachowały się dawne stawy hodowlane.
3) Cmentarz wojenny nr 165.
Nekropolia zaprojektowana przez Heinricha Scholza na planie zbliżonym do mocno spłaszczonego ośmiokąta. Spoczywają tu wyłącznie żołnierze armii austriackiej, polegli na początku maja 1915 r., a pochodzący z Rumunii i Węgier – łącznie 87 zmarłych.


Brzozowa (gmina Gromnik)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół w Brzozowej.
Najcenniejszym zabytkiem miejscowości jest drewniany XVI – wieczny kościół pw. św. Mikołaja. Przebudowany w latach 1665-78 i 1835-50. Architektura świątyni utrzymana jest w stylu późnogotyckim, w typie małopolskim. Do pierwotnego jednonawowego kościoła dostawiono wieżę o konstrukcji słupowo-ramowej, zwieńczonej barokowym hełmem. Z wartych uwagi elementów architektury zachowane są zaskrzynienia podtrzymywane przez słupy oraz portal wejściowy w formie oślego grzbietu. W środku odnajdziemy cenne wyposażenie, na które składają się: osiemnastowieczny krucyfiks, posąg Matki Bożej, zamki, drzwi i okucia z XVI wieku i posąg św. Jana Chrzciciela z XVII wieku. Ołtarz główny i ołtarze boczne wraz z chrzcielnicą pochodzą z okresu późnego baroku. W ołtarzu głównym umieszczono obraz Matki Bożej Szkaplerznej z przełomu XVII i XVIII wieku. Wyposażenia świątyni dopełnia polichromia iluzjonistyczna z XIX w. W 2013 r. odsłonięto dużo starszą polichromię figuralną, datowaną na XVII w. W przedsionku kościoła znajduje się tablica upamiętniająca partyzantów z I Batalionu „Barbara” 16 pp. AK.
2) Cmentarz wojenny nr 184.
Niewielki cmentarz wzniesiony według projektu Heinricha Scholza, zlokalizowany w sąsiedztwie kapliczki z 1903 r. Na cmentarzu spoczywa 78. żołnierzy armii cesarsko-królewskiej i carskiej. Większość z nich pochodziła z pułku z Bańskiej Bystrzycy (dlatego są to Węgrzy i Słowacy). W 2001 roku cmentarz został gruntownie wyremontowany. Konieczne było wykonanie nowych nagrobków, tablic oraz drewnianego ogrodzenia.
3) Pomnik AK w przysiółku Nowa Wieś.
Podczas obławy niemieckiej zginęło tutaj czterech żołnierzy plutonu „Radomyśl” z I Batalionu „Barbara” 16 pp. AK. Pomnik ma formę obelisku z krzyżem i znakiem Polski Walczącej.
4) Kapliczka œw. Trójcy na Kieroniówce. Jest najstarszym z małych obiektów architektury sakralnej w Brzozowej. Została zbudowana z ciosów piaskowca w 1855 r. Piaskowiec przeznaczony do budowy kapliczki miał pochodzić z ruin zamku w Melsztynie.


Buchcice (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Dawny drewniany budynek dworu.
Do naszych czasów zachował się mocno przekształcony budynek dawnego dworu. To drewniany obiekt parterowy, dwutraktowy o otynkowanych ścianach. Jedyne co przypomina siedzibę ziemiańską, to ganek.
2) Trzy kilkusetletnie dęby.
W parku dworskim znajdują się stare, okazałe dęby – pomniki przyrody.
3) Kapliczka wotywna.
Ufundowana na przełomie XIX i XX w. w podziękowaniu za ocalenie z rabacji.
4) Pomnik zamordowanych mieszkańców.
16 marca 1944 r. Niemcy dokonali obławy na mieszkańców Buchcic, m.in. rodzinę Siwaków, działającą w konspiracji.
5) Okopy z czasu II wojny światowej.
W pobliżu linii kolejowej znajdują się długie na kilkaset metrów okopy z czasu II wojny światowej.

Pod koniec XVI wieku na łęgowych, nisko położonych terenach nad rzeką Białą została założona wieś Głęboczka, która według rejestru poborowego z 1591 roku przynależała do tuchowskiej parafii.
W Buchcicach tuż przy linii kolejowej znajduje się jaskinia o długości 10 m i głębokości 1,5 m.
W latach 1859-1860 nauczycielem w buchcickich dworach był Józef Szujski, wybitny historyk i profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.


Burzyn (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Dawne zabudowania ośrodka Filareckiego Związku Elsów.
Nazwa Elsów – wywodziła się pierwotnie od greckich słów: „Eleuteroi laon soteres” („Wolni ludów zbawcy”), po I wojnie światowej – od słów łacińskich: „Ecclesia lex suprema” („Kościół prawem najwyższym”). Było to stowarzyszenie nawiązujące do związków studenckich, do których na początku XIX wieku należeli m.in. Adam Mickiewicz i Tomasz Zan. Miało ono na celu odrodzenie moralne i pogłębienie życia religijnego przez pracę samowychowawczą. Wśród najbardziej znanych członków stowarzyszenia był historyk literatury prof. Stanisław Pigoń. Poznański ośrodek tego stowarzyszenia, na wniosek botanika – prof. Jana Dobrowolskiego, (którego wuj był proboszczem w Tuchowie), nabył w 1929 roku parcelę, której część przeznaczono na budowę domu centralnego, zwanego filareckim, a pozostałą część podzielono pomiędzy członków. Do wybuchu II wojny światowej wybudowano trzy domy mieszkalne, dom filarecki (1932) i kaplicę (1934-1936). W czasie okupacji znalazło tu schronienie wielu profesorów Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Odbywało się tutaj tajne nauczanie, prowadzone m.in. przez prof. Jana Sajdaka. Po II wojnie światowej władze zakazały działalności stowarzyszenia. Majątek przeszedł na własność państwa, a później przekazano je Żeńskiemu Zakonnemu Zgromadzeniu Sług Jezusa z Tarnowa. Kaplica stała się ośrodkiem życia religijnego mieszkańców Burzyna i części Bistuszowej do czasu wybudowania nowego kościoła.
2) Dwór Chrząstowskich i park dworski.
Dwór wybudowany został w XIX w. w stylu pseudoklasycystycznym. Jest to obiekt murowany, parterowy, na planie prostokąta, dwutraktowy, nakryty dachem czterospadowym. Od frontu wejście ozdobione portykiem sześciokolumnowym. 20 lutego 1846 r. podczas rzezi galicyjskiej chłopi zamordowali tutaj m.in. Marcelego Skałkowskiego, poetę i patriotę, autora m.in. utworu „Boże Ojcze, Twoje dzieci”.
3) Aleja lipowa i pomnik ofiar.
W centrum miejscowości pomnik ofiar II wojny światowej. Wzdłuż głównej drogi szpaler okazałych lip.
4) Najstarsza kapliczka w Burzynie z 1865 r.
Znajduje się przy szlaku niebieskim, nieopodal leśniczówki, ma formę piaskowcowego postumentu. Z tego miejsca ładna panorama na Tuchów i Górę św. Marcina.
5) Dawny budynek szkolny.
Pierwsza szkoła w Burzynie zbudowana została na pograniczu z Bistuszową i Kielanowicami. W 1920 roku szkołę przeniesiono do karczmy, a w 1938 r. do nowo wybudowanego budynku, który stoi do dzisiaj.


Chojnik (gmina Gromnik)
Zwiedzam i poznaję

1) Cmentarz wojenny nr 148.
Spoczywa na nim 40 żołnierzy austro-węgierskich i 20 rosyjskich. Spośród zidentyfikowanych żołnierzy austro-węgierskich większość służyła w 6. i 36. pułku piechoty landszturmu. Polegli oni w dniu 2 maja 1915 r.
2) Cmentarz wojenny nr 149.
Na cmentarzu w 5 grobach zbiorowych i 29 pojedynczych pochowano 40 żołnierzy austro-węgierskich i 20 żołnierzy rosyjskich.
3) Cmentarz wojenny nr 154.
Centralnym punktem nekropolii jest drewniany krzyż. W 12 grobach zbiorowych i 46 pojedynczych pochowano 43 żołnierzy austro-węgierskich i 44 żołnierzy rosyjskich.
4) Cmentarz wojenny nr 150.
Dwupoziomowy cmentarz znajduje się przy drodze wojewódzkiej. Głównym obiektem jest pomnik w formie stylizowanego, antycznego hełmu na kamiennym cokole. Na nim znajduje się tablica z takiego samego kamienia, z jakiego wykonano rzeźbę hełmu z napisem 1914 – 1915. Na cmentarzu pochowanych jest 40 żołnierzy w 3 grobach zbiorowych oraz 26 pojedynczych poległych w maju 1915 roku.


Czermna (gmina Szerzyny)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. św. Marcina.
W 1520 r. wzniesiono obecny kościół drewniany na miejscu poprzedniej świątyni z XIV w.
W XVIII w. do kościoła dodano wieżę i kaplicę, a wewnątrz wprowadzono słupy podpierające zaskrzynienia. Kościół zachował późnogotycki charakter bryły. Od zachodu do nawy przylega wieża o konstrukcji słupowej, a od południa wieloboczna kaplica. Wnętrze zostało zbarokizowane przy okazji remontu. Wnętrze kościoła zdobi polichromia figuralna i ornamentalna z 1877 r. ze scenami z życia Matki Bożej. W rokokowym ołtarzu głównym w 1. poł. XVIII w. umieszczono kopię obrazu Matki Bożej Pocieszenia. W jej otoczeniu rzeźby czterech ewangelistów i obraz barokowy Trójcy Świętej z XVIII w.
Godny uwagi jest lewy ołtarz boczny w stylu późnorenesansowym, z początku XVII wieku z obrazem Matki Bożej Różańcowej z XIX/XX w. Natomiast po przeciwnej stronie tęczy umieszczono neobarokowy ołtarz z XIX/XX w., z rzeźbą Serca Pana Jezusa. W kaplicy bocznej znajdują się ponadto: późnobarokowy ołtarz z przełomu XVIII i XIX w., (umieszczono w nim rzeźbę św. Antoniego), a drugi jest rokokowy, pochodzi z XVIII w., (znajduje się w nim obraz św. Józefa z XIX w.). Jednym ze starszych elementów wyposażenia jest kamienna chrzcielnica z XVI w. oraz cenny późnogotycki krucyfiks z 1. poł. XVI wieku, pierwotnie umieszczony w tęczy. W kaplicy Matki Bożej Różańcowej znajduje się niewielka ekspozycja szat i ksiąg liturgicznych z XVII – XIX w. Przy kościele jest murowana dzwonnica parawanowa z XIX wieku.
2) Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia.
W kościele parafialnym znajduje się cudowny wizerunek Matki Bożej Pocieszenia – koronowany w 2011 r. Namalowany został na trzech deskach lipowych, przedstawia stojącą postać Maryi, która na swojej lewej ręce trzyma przytulone do Niej Dzieciątko Jezus. Obraz ten datowany jest na przełom XIV/XV w. Do sanktuarium został przeniesiony z kościoła św. Marcina.

Obraz był dawniej przemalowany, tak aby dopasować go do sukienki pochodzącej z innego obrazu.

3) Zachowany zakład garncarski.
Spośród wielu, które funkcjonowały w miejscowości, do dzisiaj zachował się tylko jeden. Został on wpisany do Szlaku Rzemiosła.
4) Wychodnia skalna.
Na terenie dawnego parku dworskiego znajduje się jaskinia „Skała” – grota utworzona w kruchych łupkach. Skała góruje nad okolicą, roztacza się z niej ładny widok.
5) Kobyła.
Lokalna nazwa charakterystycznie ukształtowanego wzniesienia w formie cypla nazywana jest przez miejscowych „kobyłą”. Znajduje się tutaj wychodnia skalna z widokiem na Zakobyle.
6) Wychodnie skalne.
Przy granicy z Wisową znajdują się interesujące formy piaskowcowe, m.in. skała „Sfinks”.


Dąbrówka Tuchowska (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Cmentarz wojenny nr 157.
Cmentarz znajduje się przy starej kapliczce domkowej. Spoczywa na nim 10 Rumunów i Węgrów z 23. pułku piechoty honwedu, rekrutującego się z okolic Sybina w Siedmiogrodzie oraz 15. żołnierzy rosyjskich. Drzewa zasadzone jeszcze przez budowniczych rosną do dzisiaj.


Golanka (gmina Gromnik)
Zwiedzam i poznaję

1) Cmentarz wojenny nr 147.
Cmentarz znajduje się w przysiółku Ptasi Dział. Spoczywa na nim 74 żołnierzy austro-węgierskich i 34 rosyjskich. W centralnym miejscu jest wysoki betonowy krzyż.
2) Panorama z Golanki.
Ze szczytu roztacza się interesująca panorama na Gomnik i okolice Ciężkowic, w tym miejsca bitewne I wojny światowej.


Gromnik (siedziba gminy)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. św. Marcina.
Obecny kościół wzniesiony został w 1. poł. XVI w. Z tego okresu pochodzi prezbiterium, wschodnie partie ścian nawy i być może zakrystia. W 1. poł. XVIII w. kościół został gruntownie przekształcony i powiększony poprzez wzniesienie wieży i ogrojca. Obecna drewniana świątynia ma charakter barokowy. Zawiera również elementy późnogotyckie. Z zewnątrz największe wrażenie robi ośmioboczna wieża. Bardzo efektowny jest także znajdujący się na wschodniej ścianie prezbiterium ogrojec. Ma on formę kaplicy z otwartą arkadą, nakrytą gontową kopułką. Wnętrze kościoła kryje finezyjnie wygiętą belkę tęczową, opartą na krętych kolumnach. Na belce znajduje się późnogotycki krucyfiks z XV wieku. Ze starszej świątyni pochodzi renesansowa chrzcielnica z XVII wieku oraz siedemnastowieczny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem w lewym ołtarzu bocznym. We wschodniej ścianie prezbiterium zachowało się zasłonięte obecnie okno, w obramieniu gotyckim z XV/XVI w., zamknięte łukiem oślego grzbietu. Pozostałe wyposażenie pochodzi z doby baroku bądź czasów późniejszych. Ołtarz główny zawiera obraz patrona kościoła – św. Marcina, w jego tle przedstawiono widok, być może, poprzedniego kościoła.
2) Nagrobki przy koœciele św. Marcina.
Na starym przykościelnym cmentarzu nagrobki Anny Dzwonkowskiej z hrabiów Zborowskich (1833-1901) oraz Edwarda Dzwonkowskiego (1824-1882) – żołnierza, polityka, społecznika, dziedzica Gromnika, który stworzył tu hodowlę koni, przyczynił się do rozwoju przemysłu naftowego na Podkarpaciu, był posłem galicyjskiego Sejmu Krajowego. Stoi tutaj również krzyż – pomnik, na upamiętnienie Zygmunta Ostoi Zawadzkiego, właściciela Szydłowej oraz jego żony Haliny ze Szczepańskich Zawadzkiej.
3) Dwór – siedziba Urzêdu Gminy.
W połowie XVI wieku w Gromniku powstał folwark szlachecki, ze stawami i młynem, który przetrwał do początków XVIII wieku. W pierwszej połowie XIX wieku wybudowano skromny dwór z inicjatywy Edwarda Dzwonkowskiego, który w 1870 roku powiększono. Obecny dwór w Gromniku jest budowlą o charakterze eklektycznym, murowaną z cegły, na fundamencie z kamienia łamanego, ma portyk kolumnowy ze schodkowym szczytem i dwoma parami kolumn.
4) Cmentarz nr 145.
Kwatera znajduje się w obrębie cmentarza parafialnego i ma kształt litery „T”. Centralny element stanowi wysoki obelisk, który na przedniej stronie posiada płaskorzeźbę antycznego hełmu hoplity z grzywą, na tylnej okrągły medalion z datą. Spoczywa na nim 131 żołnierzy austro-węgierskich pochodzących aż z siedemnastu pułków i 14 Rosjan z dwóch pułków. Duża ilość jednostek spowodowana jest tym, że jesienią 1914 roku i wiosną 1915 r. Gromnik pełnił funkcję ważnego węzła komunikacyjnego w pasie obrony. Chowano tutaj żołnierzy walczących w najbliższej okolicy oraz zmarłych w transportach z innych pól bitew.
5) Cmentarz nr 146.
To niewielka nekropolia w centrum Gromnika zaprojektowana tak, że posiada dwa pomniki położone w jednej linii. Jeden z nich jest w linii ogrodzenia, drugi poza terenem cmentarza. Taki układ daje wrażenie, że krzyż z tyłu i pomnik w formie misy, stanowią całość kompozycji. Na cmentarzu miejsce spoczynku znalazło 41 żołnierzy, głównie węgierskich honwedów.

W zabytkowym, drewnianym kościele pw. św. Marcina odkryto w 1968 roku wbudowany w strukturę barokowego ołtarza obraz Ostatniej Wieczerzy autorstwa Mistrza z Wójtowej. Data wykonania obrazu 1539 r. świadczy o niesłychanie długotrwałej działalności warsztatu późnogotyckiego na małopolskiej prowincji. Obraz obecnie jest częścią ekspozycji Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie.
W 1912 r. właścicielem dworu i reszty dawnych posiadłości po księżnej Franciszce Woronieckiej w Lichwinie i Siemiechowie został prof. Stanisław Harlender – działacz ludowy, wielki przyjaciel Wincentego Witosa. W latach 20. był posłem na sejm z ramienia PSL „Piast”. Od jego nazwiska początek wzięła polana na zachód od szczytu, jak i sam Wał 526 m n.p.m., nazywany również Harlendrówką.


Jodłówka Tuchowska (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. św. Michała Archanioła.
Świątynia została wybudowana w 1871 r. Powstanie kościoła związane jest z postacią żydowskiego właściciela Jodłówki Mendla Kalba, który nabył obowiązek wybudowania kościoła. W 1909 r. kościół został powiększony poprzez przedłużenie nawy. Świątynia ma konstrukcję zrębową. Do wyposażenia wnętrza, głównie z 2. poł. XIX w. zaliczamy ołtarz główny z obrazem św. Michała Archanioła, konfesjonał rokokowy z przełomu XVIII i XIX w., kamienną chrzcielnicę z XIX wieku. W oknach umieszczone są cztery witraże wykonane w zakładzie Stanisława Gabriela Żeleńskiego w Krakowie według projektu Stefana Matejki.
2) Zabytkowa studnia.
W sąsiedztwie plebanii znajduje się głęboka na 15 metrów studnia z 1895 r. Studnia zachowała zabytkową obudowę, w dolnej części kamienną, a w górnej drewnianą
z gontowym dachem.
3) Tablica pamiątkowa.
W czasie II wojny światowej kierowniczką, a jednocześnie nauczycielką w miejscowej szkole była Maria Kotulska. 12 lutego 1943 r. została zastrzelona na schodach do szkoły podczas rewizji i próby aresztowania męża. W szkole znajduje się tablica jej poświęcona. Maria Kotulska jest patronką Szkoły Podstawowej w Jodłówce Tuchowskiej.
4) Cmentarz parafialny.
Miejscowy cmentarz skrywa wiele piaskowcowych nagrobków. Szczególnie liczne są rzeźby i posągi świętych autorstwa Bronisława Wantucha. Na uwagę zasługują dwa groby: Marii Kotulskiej – byłej kierowniczki tutejszej szkoły, zabitej przez hitlerowców oraz grób zasłużonego nauczyciela i społecznika Kazimierza Mikosza.
5) Izba muzealna.
W centrum miejscowości warto zobaczyć prywatne muzeum Romana Osiki – miłośnika militariów, który przez kilka lat zbierał pamiątki historyczne w okolicy. Obejrzeć tutaj można militaria z czasu pierwszej i drugiej wojny światowej, części samolotów, które rozbiły się w okolicy Brzanki, sprzęty gospodarstwa domowego.
6) Kamieniołom.
W centrum Jodłówki Tuchowskiej, koło budynku „Jodełki” znajduje się dawny kamieniołom, z którego pozyskiwano materiał do budowy nagrobków.
7) Latarnia na szlaku handlowym.
Przy folwarku w Jodłówce Tuchowskiej (przysiółek Zadworze) już w XVI w. postawiono wysoki na sześć metrów kamienny obelisk. Obiekt ten był latarnią na szlaku handlowym, w późniejszym czasie stanowił wieżyczkę kaplicy pw. św. Michała Archanioła.
8) Stary cmentarz parafialny.
Dawna nekropolia została odsłonięta i oczyszczona staraniem Stowarzyszenia Rozwoju Jodłówki Tuchowskiej i Jej Mieszkańców. Zachowało się tu kilka nagrobków.
9) Cmentarz choleryczny.
Nieopodal starego cmentarza, znajduje się niewielki cmentarz choleryczny z epidemii w latach 1846-48 r. Do dzisiaj zachowały się dwa kamienne elementy nagrobne.
10) Wieża widokowa.
W sąsiedztwie bacówki pod Brzanką znajduje się 15-metrowej wysokości wieża widokowa, z której roztacza się malowniczy widok na południe.
11) Krzyż partyzancki.
Na Ratówkach znajduje się krzyż w miejscu odprawienia 3 września 1944 r. mszy św. partyzanckiej.
12) Bacówka na Brzance.
Jest jedną z 11 bacówek turystyki kwalifikowanej. Została wybudowana w 1981 r., tak jak pozostałe powstała z inicjatywy Edwarda Moskały i według projektu Stanisława Karpiela. Obiekt został zaprojektowany tak, aby nie móc pomieścić grupy autokarowej, a więc nie była nastawiona na turystykę masową. Bacówka na Brzance ma 29 miejsc noclegowych.
13) Pomnik na Ratówkach.
Nieopodal szczytu Brzanki znajduje się pomnik upamiętniający walczących tutaj partyzantów Batalionu „Barbara” 16 pp. AK.
14) Szczyty Brzanki.
Dwa wierzchołki Brzanki 534 i 536 m n.p.m. dominują nad okolicą. Porasta je bukowy las, a w okolicy szczytów przebiegają liczne szlaki turystyczne.


Joniny (gmina Ryglice)
Zwiedzam i poznaję

1) Kapliczka przydrożna.
Figura Matki Bożej przy drodze z Ryglic do centrum miejscowości z 1910 r. fundacji Lisaków.
2) Miejsce widokowe.
Panorama z okolic Gilowej Góry w kierunku północnym na Joniny, Kowalową, Ryglice.


Karwodrza (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Dwór w Karwodrzy.
Dwór powstał w 1885 r. z inicjatywy Karola Jana Berké. Eklektyczny dwór jest murowany, piętrowy, podpiwniczony, na planie wydłużonego prostokąta z korytarzami pomiędzy traktami na każdej kondygnacji. Na elewacjach znajduje się skromna dekoracja tynkowa, środkowa część elewacji frontowej wysunięta jest w postaci ryzalitu i zwieńczona trójkątnym szczytem. Wokół parku znajduje się założenie ogrodowo-parkowe. W dworze mieści się Dom Pomocy Społecznej. W parku znajduje się neogotycka kaplica.
2) Pomnik rodziny Solarzów.
W miejscu gdzie 16 marca 1944 r. Niemcy zamordowali rodzinę Solarzów, stoi pomnik upamiętniający te wydarzenia.


Kołkówka (gmina Rzepiennik Strzyżewski)
Zwiedzam i poznaję

1) Tablica pamiątkowa.
Na budynku remizy w Kołkówce znajduje się tablica poświęcona generałowi Zamorskiemu. Urodzony w Kołkówce Józef Kordian Zamorski był żołnierzem I Brygady Legionów, stał na czele krakowskiego okręgu Polskiej Organizacji Wojskowej, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, już w 1931 roku został generałem brygady. Od 1935 roku na polecenie Piłsudskiego pełnił funkcję Komendanta Głównego Policji Państwowej. W przededniu wojny organizował mobilizację powszechną. Ewakuował się do Rumunii, gdzie został internowany, w 1940 roku udało mu się uciec do Palestyny, gdzie wstąpił do Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich. Po wojnie osiadł w Wielkiej Brytanii; tu pracował jako konserwator dzieł sztuki.


Kowalowa (gmina Ryglice)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. Niepokalanego Serca NMP.
Zbudowany został w 2. poł. XVII w. w Ryglicach. W 1947 r. przeniesiony z Ryglic do Kowalowej. Jest to niewielki dwudzielny kościół, konstrukcji zrębowej, pozbawiony wieży. W wejściu zachował się oryginalny portal ciesielski flankowany parą kolumn i ornamentem z 1772 r. Na wyposażenie kościoła składa się ołtarz główny, wykonany w stylu neorokokowym w 1954 r. przez Kazimierza Cieślę, z rzeźbionym krucyfiksem oraz obrazami Serca Maryi. Ponadto do wyposażenia należą: obraz św. Trójcy – barokowy z XVIII wieku, krucyfiks barokowy z 2. poł. XVII w., krucyfiks barokowy w tęczy z XVIII w., ludowa rzeźba Chrystusa Frasobliwego.
2) Cmentarz wojenny nr 168.
Na cmentarzu projektu Heinricha Scholza pochowano 84 żołnierzy austro-węgierskich i 59 rosyjskich. Wśród pochowanych są żołnierze słoweńscy, węgierscy i czescy. Obiekt powstał na planie wielokąta, na niewielkim cyplu nad zadrzewionym jarem. Cmentarz gruntownie odnowiono w 1995 r.


Lubaszowa (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1.) Klasztor oo. Redemptorystów.
Pierwotny drewniany obiekt powstał w 1931 roku, przeznaczony był na wypoczynek dla kleryków i wykorzystywany w okresie letnim – dlatego nazywany był „willą”. W 1953 roku willa spłonęła doszczętnie. Nowy obiekt został wybudowany w 1956 r. W 1975 r. został tu przeniesiony nowicjat z Łomnicy. Mieści się tutaj kaplica pod wezwaniem Wniebowzięcia Matki Bożej.
2) Polana Morgi.
Pod szczytem o tej samej nazwie, położona jest polana, która dawniej wykorzystywana była do wypasu bydła. Pomimo, że zarasta, nadal jest ciekawym punktem widokowym na dolinę Białej i Tuchów.
3) Cmentarz wojenny nr 151.
Położony na stromej skarpie cmentarz został zaprojektowany przez Heinricha Scholza. Pochowano tutaj 5 żołnierzy austriackich, 1 Niemca, 30 żołnierzy rosyjskich, w tym kozaków. Przy wejściu na cmentarz znajduje się tablica Szlaku Frontu Wschodniego I Wojny Światowej. Położony jest przy drodze z Lubaszowej do Jodłówki Tuchowskiej.

Za czasów Bolesława Chrobrego w Lubaszowej powstał niewielki gród strażniczy, tzw. stróża, której zadaniem było pilnowanie szlaku handlowego z Tarnowa do Biecza i dalej na Wędry. Do dzisiaj zachowało się wzniesienie o nazwie Zamek, na którym miał wznosić się domniemany gród. Teren poniżej miejscowi nazywają Podwalem.


Lubcza (gmina Ryglice)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego.
Obecny kościół murowany wzniesiono w stylu neogotyckim w latach 1895-99, z inicjatywy proboszcza ks. Józefa Lenartowicza, w formie trójnawowej bazyliki. Wyposażenie wnętrza jest neogotyckie i pochodzi z okresu budowy kościoła. Najciekawszym elementem wyposażenia jest otoczony kultem obraz św. Walentego. W kościele znajduje się nowy obraz, do którego jako św. Walenty pozował ojciec księdza Lenartowicza. Rokrocznie w Lubczy we wspomnienie św. Walentego – 14 lutego – odbywa się uroczysty odpust z wystawieniem relikwii patrona parafii.
2) Dąb szypułkowy „Gajus”.
Pomnik przyrody – okazały dąb, rośnie na szczycie wzgórza nad Lubczą. Objęty ochroną jako pomnik przyrody. Związane są z nim okoliczne legendy.
3) Cmentarz wojenny nr 234.
Niewielki cmentarz zaprojektowany przez architekta okręgu Pilzno – Gustawa Rossmana, położony jest w sąsiedztwie cmentarza parafialnego. Spoczywa na nim 10 żołnierzy rosyjskich i 3 austriackich. Centralny element nekropolii stanowi betonowy krzyż.

W Lubczy w latach 1771-72 mieściła się kwatera główna konfederatów barskich, w której często bywał Kazimierz Pułaski. W tym czasie wieś bardzo ucierpiała, bo żołnierze ściągali z mieszkańców kontrybucje.
Bardzo rzadkie zjawisko hydrologiczne (bifurkacja) zachodzi w okolicach Lubczy. Bifurkacją określa się przepływanie wody z jednego dorzecza do drugiego, bez możliwości wyraźnego wyznaczenia wododziału. Koło Lubczy wody przelewają się przez płytką plejstoceńską przełęcz w górnym odcinku Wolanki i Szwedki, czyli z dorzecza Wisłoki i Dunajca.


Łowczów (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Cmentarz wojenny nr 169.
Nieduża nekropolia wojenna o wymiarach ok. 10 x 7 m. Pochowano tutaj w 22 grobach pojedynczych i jednym masowym, 16 żołnierzy austro – węgierskich pochodzących głównie z Dolnej Austrii i 12 żołnierzy rosyjskich. Polegli oni w grudniu 1914 r., podczas bitwy pod Łowczówkiem. Cmentarz ogrodzony jest niskimi słupkami betonowymi, pomiędzy którymi rozpięte są balustrady z prętów stalowych. Pomnik centralny stanowi masywny kamienny postument z datą 1914 – 1915.
2) Cmentarz wojenny nr 170.
Niewielki cmentarz położony jest pośród pól w sąsiedztwie zabudowań na zboczach doliny Białej. Znajdują się tutaj szczątki 8 żołnierzy austriackich, którzy zginęli w dniach 5-6 maja 1915 r. oraz 16 nieznanych żołnierzy rosyjskich. Cmentarz otacza grabowy żywopłot, w centrum znajduje się skromny pomnik otoczony płytami nagrobnymi. Z cmentarza rozciąga się ładny widok na dolinę Białej oraz Słoną Górę.
3) Cmentarz wojenny nr 171 w Łowczówku.
Jest to najbardziej znany cmentarz Okręgu VI (Tarnów). Zaprojektowany przez Siegfrieda Hallera i Heinricha Scholza. Jest to dość duży cmentarz, ogrodzony kamiennym murem nakrytym gontowym daszkiem. Element centralny stanowi murowana kaplica. W środku niej jest ołtarz i płaskorzeźba orła oraz wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej. Groby przed kaplicą rozplanowane są w rzędach prostopadłych do biegnącej środkiem ścieżki, zaś groby znajdujące się za kaplicą rozłożone wachlarzowato w rzędach analogicznych kształtem do półkolistej absydy z tyłu kaplicy. Na grobach typowe krzyże żeliwne projektu Jana Szczepkowskiego, z tabliczkami na skrzyżowaniu ramion – te pod którymi spoczywają legioniści, dodatkowo pomalowane są srebrną farbą, oraz duże ażurowe zaprojektowane przez Gustava Ludwiga w dwóch rodzajach – „austriackie” i „rosyjskie”, a także małe krzyżyki zaprojektowane przez tego samego artystę. Spoczywa na nim 272 żołnierzy armii austro-węgierskiej w tym 113 Polaków z 1. i 5. Pułku Piechoty Legionów i 239 żołnierzy armii rosyjskiej. Wewnątrz ogrodzenia znajduje się kilka elementów dobudowanych później: przy murze z prawej strony, na wysokości kaplicy grób kryjący przywiezione w 1984 roku z Anglii prochy gen. Gustawa Łowczowskiego herbu Gryf, który walczył w bitwie pod Łowczówkiem w 2. batalionie 5. Pułku Legionów Polskich. Po lewej stronie kaplicy kamień z tablicą wmurowaną w 50. rocznicę bitwy. Cmentarz ten jest miejscem zakończenia corocznie organizowanego rajdu „Szlakami Legionistów”. Ogółem pochowanych jest tu 511 żołnierzy, zidentyfikowanych jest 156, w tym 80 legionistów, którzy polegli tutaj w dniach 22 – 25.12.1914 r. podczas tzw. bitwy pod Łowczówkiem.


Meszna Opacka (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Miejsce widokowe.
Z Mesznej Opackiej (np. okolice kaplicy) roztaczają się widoki na wzgórze Kopaliny oraz dolinę Białej koło Łowczowa i Piotrkowic, gdzie w grudniu 1914 r. toczyła się bitwa, znana w historii jako „bój pod Łowczówkiem”. W bitwie tej brała udział I Brygada Legionów Polskich.
2) Miejsce widokowe.
Z przysiółka Brzozówki oraz z innych widokowych miejsc Mesznej Opackiej roztaczają się bardzo szerokie widoki na południe oraz południowy wschód i zachód. Od południowego wschodu za doliną Białej wznosi się Pasmo Brzanki. Na południu widok zamykają Góry Grybowskie oraz Pasmo Magurskie w Beskidzie Niskim i Pasmo Jaworzyny Krynickiej w Beskidzie Sądeckim. Przy dobrej pogodzie można dostrzec na południowym zachodzie tatrzańskie szczyty.


Olszyny (gmina Rzepiennik Strzyżewski)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.
Świątynia wybudowana została w 1900 r. według projektu Łukasza Filipiaka. Prostą architekturą nawiązuje do średniowiecznych kościołów drewnianych w Karpatach. Najstarszym elementem wyposażenia jest fragment tryptyku „Upadek pod krzyżem” z XVI w. W wyposażeniu kościoła: ołtarze z pocz. XX w. wykonane w Groden w Tyrolu oraz krucyfiks ludowy. Polichromia została wykonana przez Stanisława Gucwę w 1908 r. Przy kościele kamienna wolno stojąca dzwonnica arkadowa z 1908 r. wykonana przez miejscowego mistrza kamieniarskiego Józefa Bąka.
2) Cmentarz parafialny.
Znajdują się tutaj liczne pomniki i rzeźby nagrobne autorstwa miejscowych kamieniarzy Jana Karasia i Józefa Bąka z I poł. XX w.
3) Cmentarz wojenny nr 113.
Wykonany według projektu Jana Szczepkowskiego, na którym spoczywa 172 żołnierzy. Uwagę przykuwa dużych rozmiarów kamienna brama wejściowa i niskie betonowe stelle z krzyżami: maltańskim z wieńcem laurowym i dębowym, oraz lotaryński z wieńcem laurowym.
4) Miejsce pamięci.
Pomnik Grunwaldzki z 1910 r. powstał dzięki inicjatywie m.in. Józefa Bąka. Miejsce to stało się popularne dla manifestacji patriotycznych w okresie międzywojennym. Aby w czasie II wojny światowej przeciwdziałać zburzeniu pomnika, mieszkańcy zamurowali obelisk do połowy tak, aby nie było widać tablicy z napisem.
5) Pomnik lotników katastrofy liberatora.
W Olszynach w nocy z 16 na 17 sierpnia 1944 r. doszło do katastrofy samolotu liberator, który leciał z południowych Włoch w celu dostarczenia zaopatrzenia dla walczącej Warszawy. Pomnik wybudowano
w 1969 r., odnowiony został w 2010 r.
6) Mała architektura sakralna.
Kapliczki, figury i krzyże przydrożne z XIX i XX w. m.in. przy kościele kapliczka św. Rocha, na Serwońcu, na Nadolu.


Ołpiny (gmina Szerzyny)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.
Po zniszczeniu poprzedniego w czasie walk operacji gorlickiej, 4 maja 1915 r., obecny kościół zbudowano w latach 1925-1931. Został on zaprojektowany przez Stanisława Majerskiego z Przemyśla. Kierownikiem budowy kościoła był Franciszek Boratyński z Ryglic. Jest to duża trójnawowa, halowa świątynia wzniesiona z cegły i kamienia w stylu neoromańskim. W bryle kościoła zwracają uwagę dwie wieże nakryte hełmami o różnej wysokości – południowa, znacznie wyższa i smuklejsza od północnej. Wyposażenie kościoła pochodzi głównie z 1. połowy XX wieku. W neorokokowym ołtarzu głównym znajduje się gotycka figura Matki Bożej z Dzieciątkiem z lat 1380-90. Rzeźba została zakupiona przez mieszkańców przysiółka Podlesie od proboszcza w Rzepienniku Biskupim. Wówczas umieszczono ją w przydrożnej kapliczce i tam znajdowała się do 1985 roku, kiedy to przeniesiono ją do ołtarza głównego w kościele parafialnym. Na co dzień figurę przesłania obraz Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z 1949 roku pędzla Aleksandra Troykowicza. Spośród pozostałego wyposażenia należy wskazać neobarokowe ołtarze boczne, ambonę i chrzcielnicę, barokowo-ludową rzeźbę Chrystusa z przełomu XVIII/XIX wieku. Na dzwonnicy ołpińskiego kościoła zawieszony jest niezwykle cenny dzwon, odlany w 1569 roku w Krakowie przez Oswalda Baldnera, ludwisarza pracującego m.in. dla Zygmunta Augusta.
2) Budynek klasztorny Zgromadzenia Sióstr Dominikanek.
Klasztor, fundowany przez Eufemię Rogawską, utrzymany jest w stylu eklektycznym. Do klasztoru dobudowany został w 1906 r. budynek szkoły. W 2010 roku siostry zlikwidowały swoją placówkę w Ołpinach. W budynku klasztoru ma powstać dom pomocy społecznej.
3) Zespół podworski w Ołpinach.
W parku dworskim do 1984 r. stał drewniany eklektyczny dwór z cechami stylu tyrolskiego wybudowany w latach 1859-1860 przez Eufemię Rogawską. Dwór rozebrano i przeniesiono do Konar Wielkich niedaleko Krakowa. Do 1930 r. przy dworze stał jeszcze starszy, późnobarokowy dwór drewniany z czterospadowym, łamanym, gontowym dachem, pochodzący z końca XVIII w. W otoczeniu miejsca po dworze zachowały się pozostałości dawnego folwarku z końca XVIII w. i połowy XIX w.: obora, stodoła oraz spichlerz. Mocno zniszczony park podworski pochodzi z XVIII i XIX w. Na osi alei prowadzącej do dawnego dworu, przy drodze głównej, stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1823 r., ufundowana przez Teresę z Rogawskich. W parku ciekawy dąb „Sobieskiego”, pod którym miał odpoczywać wracający spod Wiednia Jan III Sobieski.
4) Cmentarz wojenny nr 34.
Cmentarz powstał na planie krzyża greckiego wpisanego w koło. Otoczony jest kamiennym murkiem z bramą wejściową posiadającą kutą furtę. Na cmentarzu pochowano w zbiorowej mogile 127 żołnierzy austro-węgierskich, 366 rosyjskich i 84 niemieckich. Ciekawostką tej nekropolii są występujące na ogrodzeniu krzyże wpisane w obramowania, przypominające tarcze średniowiecznych rycerzy.
5) Cmentarz wojenny nr 35.
Kwatera na nieistniejącym cmentarzu żydowskim, gdzie pochowano 6 żołnierzy z obu armii. Tylko na jednej macewie odczytano nazwisko żołnierza Izaaka Korgelowa walczącego w armii rosyjskiej. Obecnie kwatera, podobnie jak reszta kirkutu, jest zalesiona i bardzo zaniedbana. Trzy macewy zostały odnalezione.

Ignacy Solarz, pochodzący z Ołpin był zasłużonym działaczem ludowym, uzyskał wyższe wykształcenie rolnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, pracował jako instruktor w kółkach rolniczych i nauczyciel w technikum rolniczym w Sąsiadowicach. Był inicjatorem i dyrektorem powstania Uniwersytetu Ludowego w Szycach i Gaci Przeworskiej. W rodzinnej miejscowości również działał prężnie. Ożywił kółko rolnicze, założył mleczarnię spółdzielczą, Kasę Stefczyka, komitet oświatowo-gospodarczy. Ignacy Solarz został zamordowany podczas akcji eliminacji polskiej inteligencji
w Palmirach w 1940 r.
Z Ołpinami związany jest metropolita warszawski, założyciel Zgromadzenia Maryi Dziewicy, arcybiskup Zygmunt Szczęsny Feliński, ogłoszony błogosławionym w 2002 roku i świętym w 2009 roku. Kilkakrotnie bywał w Ołpinach, ponieważ łączyła go silna przyjaźń z Karolem Rogawskim i jego małżonką Eufemią.
Na cmentarzu parafialnym pochowany został Karol Rogawski – właściciel dworskiego majątku, kolator kościoła, archeolog, poseł do Sejmu Krajowego Galicji, sekretarz dyktatora powstania krakowskiego Jana Tyssowskiego.


Piotrkowice (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół św. Michała Archanioła w Piotrkowicach.
Obecny neogotycki kościół zbudowano w 1907 r. z fundacji księżnej Konstancji z Zamoyskich Sanguszkowej w miejscu wcześniejszego z XIV w. Autorem projektu był profesor lwowskiej politechniki – Jan Sas-Zubrzycki. Projektowane świątynie nawiązywać miały do gotyckich świątyń Małopolski i Mazowsza, stąd Zubrzycki nazwał swój styl nadwiślańskim. Architektura kościoła nawiązuje do sztandarowych cech obiektów gotyckich. Jest to duża ceglana trójnawowa bazylika z transeptem. Do nawy od zachodu przylega kwadratowa wieża, nakryta hełmem ostrołukowym. Wnętrza nakryto sklepieniami krzyżowymi. W przyziemiu wieży ciekawy portal neoromański. Polichromię wnętrza zaprojektował prof. Józef Dutkiewicz. Dwa witraże figuralne z 1906 r. powstały w zakładzie Żeleńskiego w Krakowie. Neogotyckie wyposażenie wnętrza kościoła zaprojektował również Jan Sas-Zubrzycki. Są to cztery ołtarze, ambona, ławy i konfesjonały. W ołtarzu głównym obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Ze starszego wyposażenia pochodzą chrzcielnica z 1782 r. oraz obraz św. Michała Archanioła, barokowy z 1732 r.
2) Miejsce widokowe.
Z rejonu „Oberży pod Grzybem” wspaniała panorama na dolinę Białej, Tuchów, Pasmo Brzanki, Beskidy i Tatry.

1977 roku mieszkaniec Piotr-kowic Henryk Witkiewicz, znalazł w rejonie dzisiejszej „Oberży pod Grzybem” największego wówczas grzyba świata. Był to szmaciak gałęzisty o wadze 15 kilogramów i średnicy kapelusza wynoszącej 1 metr. Co ciekawe grzyb został wpisany do księgi rekordów Guinnessa. Przy drodze wojewódzkiej w 1992 roku postawiono pomnik największego grzyba, który został zniszczony i do dzisiaj nieodbudowany.


Polichty (gmina Gromnik)
Zwiedzam i poznaję

1) Ścieżki dydaktyczne.
Największe atrakcje przyrodnicze w regionie zobaczyć możemy w Ośrodku Edukacji Ekologicznej Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego. Tutaj m.in. trzy ścieżki przyrodnicze: „Polichty-Sucha Góra”, „Pod Kurhan”, „Na Budzyń”.
2) Miejsce pamięci.
Kurhan na Suchej Górze to miejsce upamiętniające poległych w walce żołnierzy 4 kompanii „Ewa” I Batalionu „Barbara” 16 pp. AK Wiktora Bończyka „Piechocińskiego” i Tadeusza Czupiela „Zaskrońca”.

W dawniejszych czasach ludność Policht specjalizowała się wyrabianiem sit do przesiewania mąki i zboża. Sita robiono z leszczyny. Przetaki były mniejsze i służyły do przesiewania mąki, rajdaki większe do przesiewania zboża. Kobiety zajmowały się produkcją, a mężczyźni chodzili po miejscowościach i sprzedawali. Za zarobione pieniądze często kupowali mocniejsze trunki. Takie to prześmiewcze powiedzenie funkcjonowało w sąsiedniej Kipsznej o mieszkańcach Policht. Za co piją polichcioki? Za przetoki i rojdoki.


Ryglice (siedziba gminy)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej.
Świątynia została wzniesiona w latach 1928-40 zapewne według projektu architekta Jana Sas-Zubrzyckiego pod kierunkiem budowniczego Adolfa Boratyńskiego. Jest budowlą eklektyczną z elementami romanizmu i renesansu, zbudowaną z cegły i kamienia, trójnawową z transeptem. Wnętrze kościoła pochodzi z poprzedniego, który stał obok i przeniesiony został do Kowalowej. Ołtarz główny rokokowy z 2. poł. XVIII w. W ołtarzu tym umieszczono dwa obrazy Ukrzyżowania i św. Katarzyny, późnobarokowe z XVIII w. Znajdują się tutaj dwa ołtarze manierystyczne z końca XVI w., jeden z obrazem Ecce Homo i płaskorzeźbą adoracji Dzieciątka, rzeźbami św. Katarzyny i św. Barbary, drugi z końca XVI w., z obrazami: św. Anny Samotrzeć w polu środkowym, Matki Boskiej z Dzieciątkiem i św. Janem Chrzcicielem, św. Józefa i grupy aniołów, po bokach dwa płaskorzeźbione kartusze z herbami Dębno, Gryf, Poraj i Strzemię. Cenna jest chrzcielnica kamienna, renesansowa z 1554 r. oraz dwie kropielnice, jedna kamienna, renesansowa z XVI w., druga kamienna z XIX w. Wyposażenie dopełnia ambona rokokowa z 2. poł. XVIII w., z rzeźbami Chrystusa zmartwychwstałego i ewangelistów na parapecie. Bardzo ciekawe są pozostałe barokowe obrazy, wśród nich: obraz z przedstawieniem chrztu w Jordanie z XVII w., Ukrzyżowanie z XVII-XVIII w., rzeźby Chrystusa ukrzyżowanego z XVIII w., Chrystusa upadającego pod krzyżem z XIX w. i św. Katarzyny z XIX w. Obok kościoła znajduje się krzyż – miejsce, w którym stała dawna świątynia.
2) Pomniki.
Na rynku w Ryglicach znajduje się pomnik św. Floriana z 1820 r. oraz od 2008 r. tzw. „pomnik emigranta”, autorstwa tarnowskiego rzeźbiarza Jacka Kucaby.
3) Kapliczki.
Dwie kapliczki św. Jana Nepomucena nad Szwedką z XIX w. Są to duże i niezwykle cenne figury.
4) Pałac Ankwiczów z 1656 roku.
Przebudowany w 1 poł. XIX wieku i w połowie XX wieku. Zachował cechy stylu barokowego. Budynek jest murowany, piętrowy, na planie litery L. Neobarokowy wyraz nadają gmachowi elewacje ożywione półkolistymi szczytami. W szczycie środkowym elewacji południowej w neorokokowym kartuszu z motywem rocaille umieszczono pelikana karmiącego pisklęta własną krwią, w szczycie umieszczono pośrodku herb Ankwiczów Abdank. Od zachodu znajduje się portyk kolumnowy. Cały zespół dopełnia park z 1. poł. XIX wieku, będący przebudowanym wcześniejszym (XVII w.) tarasowym ogrodem włoskim z gazonem, resztkami alei, sadu i dwoma stawami.
5) Spichlerz dworski.
W sąsiedztwie pałacu znajduje się spichlerz dworski z 1756 roku. Datę tę potwierdza inskrypcja na nadprożach wejść: „DIE 21 MAI ANNO DOMINI 1756”. Budynek jest konstrukcji zrębowej, ma troje drzwi. Podczas trwającego w latach 2010 – 2012 remontu odtworzono piętro z balkonem. Obecnie wewnątrz umieszczona jest ekspozycja etnograficzna, która jest udostępniona do zwiedzania. Obiekt został wpisany do rejestru zabytków Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Małopolskiego.
6) Kamienne nagrobki.
Na ryglickim starym cmentarzu spoczywa kilka znaczących dla Polski i regionu osób. W krypcie kaplicy cmentarnej do 2003 r. spoczywały doczesne szczątki ks. Jakuba Wyrwy (obecnie na terenie przykościelnym). Wśród innych osób pochowanych na ryglickim cmentarzu na uwagę zasługują postacie Wilhelma du Lauransa – właściciela majątku w Kozłowie, oficera pochodzenia francuskiego, Czesława Królikowskiego – podoficera, powstańca styczniowego, Michała Witalisa – wójta Bistuszowej, który uratował w czasie rabacji właścicieli dworu – Bossowskich. Przy cmentarzu budynek ochronki parafialnej ufundowanej przez hrabinę Stefanię Szczepańską w 1904 r.
7) Cmentarz wojenny nr 167.
Na cmentarzu spoczywa 187 żołnierzy austro-węgierskich i 125 żołnierzy rosyjskich (w tym 6 oficerów). Żołnierze pochodzili z pułków cesarskich z Hradca Kralove, Caslava, Mladej Boleslav, Litomierzyc, Komotova, Jičina i Salzburga, natomiast Rosjanie wywodzili się z pułków kromskiego i syrskiego. Wejście na cmentarz stanowi oryginalna, przykryta dachówką brama – drugiej takiej nie znajdziemy na żadnym z zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych.
8) Kirkut.
Cmentarz żydowski w Ryglicach powstał w 1. poł. XIX wieku. Wiele z macew znalazło się w fundamentach okolicznych domów, a część pomników przeznaczono do utwardzenia dróg i budowy obór. W latach 60. było jeszcze około trzystu macew, w latach 90. było już tylko około stu. Obiekt obecnie jest zadbany i ogrodzony. Mimo zniszczeń, dobrze zachowały się macewy, które świadczą o wysokim kunszcie miejscowych zakładów kamieniarskich. Na skraju nekropolii uwagę zwraca grupa nagrobków zabezpieczonych metalowymi daszkami. Są to macewy miejscowych rabinów i cadyków (duchowych przywódców ruchu chasydzkiego). Nagrobek z płaskorzeźbą przedstawiającą jelenie oraz okno ze zwojem Tory upamiętnia Nachuma Cwi syna Meira Segala, zmarłego w dniu 12 grudnia 1890 roku. Znajdująca się po lewej stronie macewa z wyrzeźbionym dzbanem – symbolem rodu Lewiego – to pomnik nagrobny cadyka Abrahama Awli syna Menachema Cwi Segala, zmarłego w dniu 10 stycznia 1932 roku.
9) Krzyż na Galii Górnej.
Został postawiony jako wotum wdzięczności za wybór papieża – Polaka. Autorem krzyża jest Edward Stepek z Ryglic.

Mieczysław Jastrun, poeta i prozaik pochodzenia żydowskiego, pierwotnie nazywał się Mosze Agatstein, jego rodzina przeprowadziła się z okolic Tarnopola do Jodłowej. Uczęszczał do szkoły w Ryglicach, a jego ojciec był właścicielem gabinetu lekarskiego w Ryglicach. Z czasem rodzina Agatsteinów przeprowadziła się do Ryglic i zamieszkiwała w domu przy Rynku 9. Mieczysław Jastrun bardzo barwnie opisał przedwojenne Ryglice. Zaraz po wybuchu wojny przeniósł się do Lwowa, gdzie pracował jako tłumacz z rosyjskiego i ukraińskiego na polski. Po zajęciu Lwowa przez Niemców włączył się w tajne nauczanie, zmienił wtedy nazwisko na Jan Klonowicz. Przeżył holocaust, związał się z gazetami wydawanymi przez PPR, a potem przez PZPR. Po wojnie wielokrotnie odwiedzał Ryglice. Zmarł w 1983 r. w Warszawie.
Wacław Boratyński to urodzony w Ryglicach malarz i grafik zafascynowany twórczością Wojciecha Kossaka. Bardzo uzdolniony artysta wykonał projekty 24 znaczków pocztowych. Zmarł we Lwowie 25 września 1939 r. w skutek ran odniesionych podczas obrony miasta przed nacierającymi wojskami sowieckimi.
Z Ryglic pochodził ks. Marcin Łyczko – prepozyt kapituły kolegiackiej w Tarnowie, fundator budynku Akademioli (szkoły średniej znajdującej się pod opieką Akademii Krakowskiej), zmarł w 1578 r. W katedrze tarnowskiej znajdziemy jego późnorenesansowy pomnik nagrobny autorstwa Wojciecha Kuszczyca.
Jan i Stanisław Łyczkowie z Ryglic studiowali na początku XVII w. we Włoszech. Przypuszcza się, że zamieszkiwali w domu Galileusza. Wtedy prawdopodobnie zapożyczyli się u starego sługi słynnego astronoma – Alessandra Piersantiego. Po tym wydarzeniu wyjechali do Polski. Galileusz nie dał za wygraną i napisał w 1609 r. list do sekretarzy dworu krakowskiego, aby ci oddali dług. Długu jednak nie zwrócili.
W przysiółku Bukowina znajduje się jedno z największych w Polsce stanowisk kłokoczki południowej.


Rzepiennik Biskupi (gmina Rzepiennik Strzyżewski)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół św. Jana Chrzciciela.
Świątynia powstała na przełomie XV i XVI w.,
a w XVII w. dobudowano wieżę. Jest to kościół gotycki w typie małopolskim, posiada zgrabną i malowniczą bryłę. Wnętrze zachowało archaiczny charakter i cenne wyposażenie. Ołtarz główny w stylu późnorenesansowym pochodzi z XVII wieku, w centrum znajduje się obraz Matki Bożej Apokaliptycznej. Najcenniejszy jest prawy ołtarz boczny w formie gotycko-renesansowego tryptyku z XVI w. Poświęcony jest on św. Mikołajowi, gdzie na skrzydłach przedstawiono sceny z jego życia. Drugi ołtarz boczny, barokowy, pochodzi z XVII w. i poświęcony jest patronowi kościoła – św. Janowi Chrzcicielowi. Warto zwrócić uwagę na barokową ambonę z malowidłami 4 ewangelistów, barokowy krucyfiks ludowy na tęczy, rzeźby z XVII i XVIII w. Chrystusa frasobliwego, św. Jana Kantego, obrazy ludowe z XVIII i XIX w. Na stropie prezbiterium i nawy zachowały się gotyckie malowidła patronowe, gotyckie portale wejściowe do kościoła, wykonane w formie oślego grzbietu.
2) Kościół pw. Wniebowzięcia NMP.
Został wzniesiony w latach 1856-1864, obok wkrótce zburzonego drewnianego kościoła św. Klemensa. Budowniczym świątyni i jego fundatorem był ks. kanonik Józef Ciurkiewicz – ówczesny proboszcz. Kościół, zwany „wiejską katedrą”, zaprojektował krakowski architekt Antoni Stacherski. Kościół jest orientowany, wzniesiony na planie krzyża. Zbudowany jest w stylu neogotyckim z czerwonej cegły z dodatkiem kamieni, nietynkowany, pokryty dachówką i blachą, trójnawowy, bazylikowy. Wyposażenie kościoła pochodzi z przełomu XIX i XX w. Neogotyckie wnętrze kościoła pokryto modernistyczną polichromią wykonaną przez Jana Bulasa – ucznia Stanisława Wyspiańskiego. Podstawowym motywem są kwiaty: pospolicie rosnące maki, osty, bławaty, lilie, nasturcje. W ołtarzu bocznym po lewej stronie nawy, w środkowym polu umieszczony jest obraz Matki Boskiej Śnieżnej, zwanej „Rzepiennicką”. Jest to barokowy obraz z XVII wieku w złoconej, drewnianej sukience.
3) Dwór Szo³ayskich.
Kamienny dwór wzniesiono pod koniec XVI wieku. Budynek dworu był kilkakrotnie rozbudowywany. Ostatnia gruntowna przebudowa, która miała miejsce w latach 1910 – 1912, pozbawiła dwór jego pierwotnego wyglądu. W obrębie posiadłości znajduje się XIX-wieczny zespół budynków gospodarczych złożony ze stajni, stodoły i spichlerza. Do najbardziej zasłużonych właścicieli należy zaliczyć Szołayskich herbu Starża
i Więckowskich. Dwór odwiedzali: Wincenty Witos, Jan Bulas – malarz, Mieczysław Zielenkiewicz – poeta i dziennikarz, Edward Czerwiński – malarz. W czasie okupacji we dworze mieściła się placówka Armii Krajowej i tajne gimnazjum, w którym język niemiecki wykładał Jan Więckowski. Do dworu prowadzi brzozowa aleja, koło której stoi posąg Najświętszego Serca Jezusowego, wykonany w latach 1870 – 1880 z fundacji Szołayskich.
4) Kapliczka.
U podnóża wzniesienia, na którym stoi kościół, znajduje się kapliczka, z 1913 r. z figurą barokową Ecce Homo (Jezus u słupa).
5) Dąbry.
Zbiorowa mogiła 364 Żydów rozstrzelanych 11 sierpnia 1942 r.
6) Prywatne Obserwatorium Astronomiczne im. św. Jadwigi Królowej (w budowie).
Największe w Polsce i drugie w Europie prywatne obserwatorium astronomiczne, należące do Bogdana Wszołka – doktora astronomii. Obserwatorium wybudowano daleko od zabudowań, tak aby ograniczyć zanieczyszczenie światłem nocnego nieba. W przyszłości planowane jest udostępnienie obserwatorium wszystkim chętnym. Corocznie organizowane są wydarzenia promujące astronomię.

Jej wysokość Brzanka - Pogórzańskie Stowarzyszenie RozwojuW pobliżu kościoła św. Jana Chrzciciela znajduje się domniemane grodzisko lub zamczysko, pierwotne Nemsyno (dawna osada targowa przy szlaku królewskim z Krakowa do Biecza), można je uznać za prawieś Rzepiennika Biskupiego. Niektórzy badacze sugerują, że osada była ulokowana w okolicach kościoła pw. św. Jana Chrzciciela, inni, że obejmowała również Rozembark.
W centrum miejscowości została wybudowana pierwsza w II Rzeczpospolitej szkoła ludowa (1922-1924). W szkole znajduje się izba pamiątek, związanych głównie
z działalnością partyzancką, w tym obławą oddziału Regina II w Dąbrach.


Rzepiennik Marciszewski(gmina Gromnik)
Zwiedzam i poznaję

1) Miejsce widokowe.
Nosalowa – wzniesienie o wysokości 365 m n.p.m. Dawniej znajdowała się tu niewielka wieś o tej samej nazwie. Z rejonu szczytu szerokie panoramy na Pasmo Brzanki, Beskidy i Tatry.
2) Cmentarz wojenny nr 115.
Układ założenia przypomina literę V, co może odwoływać się do łacińskiego słowa victoria – zwycięstwo. Spoczywa na nim 69 Austriaków, 4 Niemców i 78 Rosjan. Cmentarz zaprojektowany został przez Johanna Jägera. Ciekawym detalem są dwa słupki “HV” (Heeres Vermessung – austro-węgierskiej geodezji wojskowej) wyznaczające niegdyś górną granicę cmentarza. Obecnie znajdują się w pobliżu nowego drewnianego krzyża.


Rzepiennik Strzyżewski (siedziba gminy)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. Miłosierdzia Bożego.
Świątynię w stylu modernistycznym projektował Zbigniew Rzepecki. Wnętrze dekorowały artystki z Zalipia pod kierunkiem Felicji Curyłowej. W wyposażeniu obrazy z okresu Młodej Polski (Jacek Malczewski, Vlastimil Hoffman, Franciszek Krudowski, Szymon Czechowicz, Unierzyński) oraz rzeźby współczesnych rzeźbiarzy: Piotra Waligóry, Jerzego Bandury, Bronisława Chromego, Józefa Janosa. Jednym z najciekawszych i najcenniejszych elementów wyposażenia jest tryptyk przedstawiający archanioła Rafała, Madonnę z Dzieciątkiem i św. Jacka.
2) Filia Muzeum Diecezjalnego.
Muzeum założone w 1995 r. przez ks. dra Władysława Bochenka. Ekspozycja obejmuje: sztukę sakralną, malarstwo z XVIII-XX wieku, świątkarstwo, unikalne szaty liturgiczne, paramenty kościelne, oryginalne wyroby rzemieślnicze – meble z poroży i korzeni, figura Madonny z ok. 1540 r., pamiątki z Ziemi Świętej.
3) Zabytkowe drzewa.
Pomniki przyrody: dąb szypułkowy „Jakub”, pod którym miał odpoczywać Jan III Sobieski.
4) Kirkut.
Cmentarz żydowski na którym zachowanych jest ok. 100 macew z przełomu XIX i XX w. Cmentarz malowniczo położony, nieopodal istniejącego przed wojną „miasta żydowskiego”.
5) Miejsce pamiêci.
Cmentarz partyzancki oddziału „Regina II” w Dąbrach. Pochowano tutaj 18 żołnierzy poległych 17 X 1944 r. Znajduje się tu pomnik poległych oraz krzyż pierwotnego pochówku partyzantów.
6) Kapliczki, figury i krzyże przydrożne.
Do najciekawszych należą: posąg Matki Bożej z Dzieciątkiem z ok. 1850 r. (obok stacji paliw); posąg Matki Bożej z Dzieciątkiem z poł. XIX w. (obok apteki).
7) Cmentarz z nagrobkami z XIX w.
Znajdują się tutaj grobowiec kolatorów kościoła, grób ks. Józefa Pasterskiego – rektora Seminarium Duchownego w Tarnowie, grób Jana Markowicza i Władysława Czaplińskiego – więźniów Auschwitz; grób rodziny Czaplińskich i kpt. Feliksa Stryczniewicza – rozstrzelanych przez Niemców 4 VIII 1942 r.
8) Cmentarz wojenny nr 114.
Nekropolia położona przy cmentarzu parafialnym. Spoczywa na niej 18 Austriaków i 129 Rosjan i 1 żołnierz nieznany. Polegli w grudniu 1914 r. i w kwietniu 1915 r. Szczególną uwagę przyciąga wysoki obelisk centralny. Na nagrobkach oficerskich od frontu pomnika stoją krzyże żeliwne.

Jej wysokość Brzanka - Pogórzańskie Stowarzyszenie RozwojuMiejsce, w którym w okresie międzywojennym istniały szyby naftowe.

W Rzepienniku urodził się rzeźbiarz i fotograf Jan Bajorek, nazywany Janem zza rzeki. Był on wykonawcą licznych rzeźb umieszczonych w okolicznych kapliczkach. Jego dzieła można oglądać także w muzeum parafialnym w Rzepienniku.


Rzepiennik Suchy (gmina Rzepiennik Strzyżewski)
Zwiedzam i poznaję

1) Miejsce pamięci.
Pomnik Ofiar Faszyzmu upamiętniający śmierć żołnierza AK Fryderyka Jaworskiego poległego 26 VIII 1944 r. oraz 19 rozstrzelanych zakładników z 29 VIII 1944 r. Pomnik powstał w latach 60. XX w. Na tablicy wymieniono nazwiska wszystkich rozstrzelanych. Ciała ekshumowano na cmentarz w Nowym Żmigrodzie.
2) Kapliczka.
Figura Matki Bożej Różańcowej z 1920 r.; obok niej zginął partyzant AK Fryderyk Jaworski.
3) Ekspozycja Etnograficzna.
Izba Regionalna „Zapiecek” znajduje się w siedzibie gminnego ośrodka kultury. Znajduje się tutaj miejsce prezentacji tradycyjnych narzędzi i przedmiotów domowego użytku, strojów ludowych, instrumentów muzycznych, przedmiotów obrzędowych, naczyń glinianych, pamiątek z czasów wojen światowych i z czasów PRL-u.


Siedliska (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Izba muzealna w szkole.
Ekspozycja poświęcona historii Siedlisk i patronowi szkoły kard. Stefanowi Wyszyńskiemu.
2) Pozostałości po folwarku.
Na wzniesieniu nad doliną znajduje się mocno uszkodzony parterowy dwór, zabudowania folwarczne i spichlerz. W bliskim sąsiedztwie aleja podworska z ciekawymi okazami lip.
3) Miejsce widokowe.
Dąb „Gacek” znajduje się w pięknym miejscu z widokiem na Pasmo Brzanki.
4) Cmentarz wojenny nr 152.
Założony został wokół kapliczki z 1887 r. W 7 grobach pojedynczych pochowano 2 żołnierzy austro-węgierskich i 5 żołnierzy rosyjskich. Cmentarz został uwieczniony na kartach powieści Jarosława Haszka „Przygody dobrego wojaka Szwejka”.
5) Cmentarz wojenny nr 153.
Niewielki obiekt (ok. 80 m2), na którym pochowanych jest 5 żołnierzy austro-węgierskich oraz 5 rosyjskich w pojedynczych mogiłach. Cmentarz ten wybitnie wyróżnia się spośród cmentarzy Galicji Zachodniej, ponieważ dla każdego grobu wykonano drewniany nagrobek w formie wysokiej steli.
6) Cmentarz wojenny nr 156.
Cmentarz początkowo znajdował się w innym miejscu. Został przeniesiony na cmentarz parafialny w 1936 r. W jednym grobie zbiorowym i 20 pojedynczych pochowano 10 żołnierzy austro-węgierskich i 15 żołnierzy rosyjskich. Element centralny stanowi rzeźba mężczyzny trzymającego wieniec z dębowych liści. Warto podkreślić, że tego typu pełnoplastyczna rzeźba, przedstawiająca człowieka nie mająca charakteru sakralnego występuje na zachodniogalicyjskich cmentarzach jedynie tutaj i w Nowym Sączu.


Siemiechów (gmina Gromnik)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół drewniany pw. Matki Bożej Gromnicznej.
Obecną drewnianą świątynię zbudowano najprawdopodobniej na początku XVI w. Około 1678 r. odbudowano zakrystię zniszczoną pożarem. W XVII w. wzniesiono wieżę (rozebrana w 1922 r.). W końcu XVIII w. wybudowano murowaną kaplicę. W latach 1955-56 kościół został odnowiony ze stanu niemal ruiny. Świątynia reprezentuje klasyczny typ małopolski, kościołów gotyckich XV-XVI w. Wyposażenie wnętrza przeniesiono do nowego murowanego kościoła. Cennym elementem godnym uwagi są fragmenty polichromii wnętrza z XVI wieku przedstawiające Adama i Ewę, dekoracje z XVII i XVIII wieku oraz polichromia wykonana przez malarza tarnowskiego Antoniego Paszyńskiego w 1872 r.
2) Kościół pw. Ofiarowania w Świątyni i Wniebowstąpienia Pana Jezusa.
Wzniesiono go w latach 1927-53 według projektu i pod kierunkiem architekta Czesława Boratyńskiego. Kościół bez wyraźnych cech stylowych, ma elementy nawiązujące do neogotyku (uskokowe przypory) oraz neobaroku (baniasty hełm wieży i okna zamknięte łukami odcinkowymi). Wyposażenie wnętrza zostało w całości przeniesione ze starego kościoła. Ołtarz główny rokokowy z 2. poł. XVIII w. z bramkami po bokach, na których rzeźby aniołów z Arma Christi, ponadto rzeźby św. św. Piotra i Pawła. W polu głównym obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem na globie ziemskim, barokowy z XVII lub XVIII w. Dwa ołtarze boczne pochodzą z XVIII wieku. Zachowały się dwie chrzcielnice: dawna, gotycka, z 2. poł. XV w., kamienna z dekoracją maswerkową i herbami Gierałt oraz Pilawa i druga chrzcielnica rokokowa z 2. poł. XVIII w. Godnymi uwagi są ponadto obrazy Matki Bożej Śnieżnej oraz Chrystusa Miłosiernego, namalowany przez Adolfa Hyłę w 1953 r., będący jednym
z kilku niewykorzystanych wariantów obrazu Miłosierdzia Bożego, przeznaczonego do sanktuarium w Łagiewnikach. Warto zwrócić uwagę na gotyckie rzeźby grupy Ukrzyżowania (Chrystus, Matka Boska Bolesna i św. Jan Ewangelista) pochodzące z końca XV wieku, pierwotnie znajdowały się w tęczy starego kościoła, a także krucyfiks barokowy z 2. poł. XVII w. Na wieży znajdują się dwa szesnastowieczne dzwony.
3) Cmentarz wojenny nr 183.
Cmentarz jest dużą kwaterą na cmentarzu parafialnym, na której pochowano 132 żołnierzy austro-węgierskich i 6 rosyjskich. Pierwotny wystrój cmentarza nie zachował się do dzisiaj. Największą uwagę przykuwa pomnik centralny w formie otwartej kaplicy, nawiązującej kształtem do rzymskich ołtarzy. Wewnątrz znajduje się płaskorzeźba św. Jerzego na koniu, zabijającego smoka. Jest ona jedną z niewielu na galicyjskich cmentarzach wojennych płaskorzeźbą autorstwa naczelnego architekta Okręgu Cmentarnego Tarnów, rzeźbiarza Heinricha Scholza.
4) Cmentarz wojenny nr 181.
Cmentarz zaprojektował Siegfried Heller. Jest to duża nekropolia, zajmuje powierzchnię ok. 1000 m2. W jego centrum znajduje się neoklasycystyczna kaplica. W 21 grobach zbiorowych i 91 pojedynczych pochowano 159 żołnierzy austro-węgierskich i 19 rosyjskich.
5) Cmentarz wojenny nr 182.
Cmentarz znajduje się na uboczu, w okolicach przysiółka Pogorzałki. Dawniej na cmentarzu stały drewniane krzyże nagrobne – obecnie nie ma oznaczenia poszczególnych mogił z wyjątkiem grobu przed pomnikiem porucznika Edwarda Gindermanna z tarnopolskiego 15. pułku piechoty. Łącznie na nekropolii spoczywa 45 żołnierzy austro – węgierskich.
6) Przydrożna rzeźba.
Figura piaskowcowa Salvator Mundi (Zbawiciel Świata) z XIX w. przy drodze z Gromnika do Zakliczyna.
7) Wychodnia skalna.
Na stokach góry Wał w miejscu popularnie nazywanym przez miejscowych Piekiełko znajduje się piaskowcowa skała zwana Diablim Kamieniem. Największą ciekawostką tej skały jest wyrzeźbiona na niej twarz nieznanego pochodzenia. Cała skała pokryta jest licznymi napisami. Nieopodal znajdują się pokłady ochry – zwietrzeliny skalnej wykorzystywanej od zamierzchłych czasów jako żółty, czerwony lub brązowy barwnik.
8) Miejsce widokowe.
Z wzniesienia Wielkiej Góry (458 m n.p.m.) na północ od centrum Siemiechowa roztaczają się bardzo rozległe widoki. W sąsiedztwie szczytu, znajduje się stacja narciarska „Jurasówka”.

Jej wysokość Brzanka - Pogórzańskie Stowarzyszenie RozwojuPrzez Obniżenie Siemiechowskie w okresie panowania klimatu peryglacjalnego przepływał Dunajec. Nie mógł on płynąć na północ, gdyż tam tamowały go masy lądolodu, więc kierował swoje wody na wschód i stanowił część zlewiska Morza Czarnego. Położony na północ grzbiet Wału był nunatakiem – szczytem wznoszącym się ponad powierzchnię lądolodu.


Swoszowa (gmina Szerzyny)
Zwiedzam i poznaję

1) Drewniany kościół pw. NPM Królowej Polski.
Świątynia posiada prostą tradycyjną bryłę, w której wyróżnia się wysoki dach dwuspadowy o stromych połaciach, kryty czerwoną dachówką. Ciekawostką są typowe dla starszych kościołów lisice, które w tym kościele mają formę ażurowych szkarp.
2) Pomnik pod Gilową Górą.
17 sierpnia 1944 r. żołnierze 1. Batalionu 5. Pułku Strzelców Podhalańskich AK pod dowództwem por. Edwarda Przybyłowicza ps. „Bem” zorganizowali udaną zasadzkę na kolumnę niemieckich ciężarówek, zdążających z Tarnowa w stronę Szerzyn. W efekcie bitwy kolumna została rozbita, a partyzanci zdobyli znaczne ilości broni i amunicji. Obecnie na Gilowej Górze na miejscu bitwy znajduje się pomnik.


Szerzyny (siedziba gminy)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. Matki Bożej Różańcowej.
Dzisiejszy neogotycki kościół powstał w latach 1927-28 według projektu Stanisława Majerskiego. Przeniesiono do niego część wyposażenia ze starego kościoła. W kościele znajduje się m.in. ołtarz rokokowy z 2. poł. XVIII w. z późnorenesansowym obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem na półksiężycu. Wyposażenie kościoła dopełnia polichromia ornamentalno-figuralna autorstwa Stanisława Szmuca.
2) Dwór obronny.
Renesansowy dwór obronny został wybudowany przez Jana Ocieskiego – kanclerza wielkiego koronnego i starostę bieckiego. Dwór rozbudowano w XIX w., kiedy wieś wraz z folwarkiem należała kolejno do Uniatyckich i Kochanowskich. W okresie międzywojennym dwór sprzedano parafii, dlatego dzisiaj pełni on funkcję plebanii. Dwór jest dwupiętrowy. Dolna kondygnacja nakryta sklepieniami kolebkowymi mieściła refektarz. Zrekonstruowano kamienny portal z herbem Jastrzębiec należącym do Ocieskich oraz kamieniarkę okienną. Od wschodu przylega dziewiętnastowieczna loggia. Pod koniec XVI w. jedna z sal dworu miała być miejscem nabożeństw arian. W czasie okupacji niemieckiej w podwójnym stropie dworu (na parterze) ukryto radiostację, która pomogła partyzantom w pogromie hitlerowskiego oddziału na Gilowej Górze. W sąsiedztwie dworu zachowała się murowana oficyna dworska z przełomu XVII/XVIII w., nakryta czterospadowym dachem.
3) Dawny cmentarz przykościelny.
W miejscu dawnego przykościelnego cmentarza znajduje się kamienny nagrobek – obelisk na profilowanym postumencie, w narożach kamienia słupy połączone łańcuchami stanowią jego otoczenie.
4) Cmentarz wojenny nr 31.
Cmentarz powstał według projektu Johanna Jägera, naczelnego architekta okręgu jasielskiego. W centrum znajduje się piaskowcowy krzyż na cokole. Na tablicy wyryto napis tłumaczony z języka niemieckiego: „Leśne światła, leśne szmery, igrają wokół naszego świeżego grobu; Boże gwiazdy łagodnie wsłuchują się z niebios w sen zmarłych”. Pochowano tutaj 26 żołnierzy austro-węgierskich z pułków z Rzeszowa, Przemyśla i Lwowa, 89 rosyjskich oraz dwóch niemieckich.
5) Cmentarz wojenny nr 32.
Nekropolia ma kształt zbliżony do prostokąta, posiada centralny monument w formie krzyża (podobny na cmentarzu nr 31). Materiał skalny do budowy cmentarza pochodził z kamieniołomu w Straconce w Bielsku-Białej. Swoje miejsce spoczynku znalazło tutaj 17 żołnierzy austro-węgierskich i 117 rosyjskich. Cmentarz otaczają wyniosłe dęby zasadzone jeszcze przez budowniczych cmentarza.
6.) Cmentarz wojenny nr 33.
Johann Jäger w projekcie centralnego pomnika wykorzystał motyw rumuńskiej kapliczki na trzech drewnianych słupach, tak zwanej „troicy”. Umieszczono na nim napis: „Zazdrośćcie tym, co polegli w walce, tutaj bowiem powstała sława ich życia i śmierci”. Pochowanych jest tu 83 żołnierzy austro-węgierskich, 85 rosyjskich i jeden pochodzenia niemieckiego. Wśród żołnierzy armii austro-węgierskiej, wielu pochodziło z pułków stryjskiego, wadowickiego, przemyskiego i stanisławowskiego.


Trzemesna (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Kapliczka na Trzemeskiej Górze.
Według tradycji kapliczka ta wyznaczała granice Trzmesnej i Zalasowej (dawnych dóbr właścicieli Tarnowa oraz dóbr opatów tynieckich). Istnieją przypuszczenia, że mogła powstać nawet w XVII w. Przy kapliczce jest kamień upamiętniający miejsce w którym znajdował się szpital partyzanckiego Batalionu „Barbara” 16 pp. AK.
2) Miejsce rekreacyjne.
W pobliżu szczytu Trzemeskiej Góry znajdują się: staw, miejsce na ognisko.
3) Miejsce katastrofy samolotu liberator.
W centrum miejscowości znajduje się kamieniołom o który roztrzaskał się 13 października 1944 r. liberator, który leciał z amerykańską załogą na pokładzie.


Tuchów (siedziba gminy)
Zwiedzam i poznaję

1) Ratusz.
Obecny budynek ratusza został zbudowany w latach 1873-1874. Jest to budowla piętrowa, trójskrzydłowa, na planie w kształcie litery C. Od frontu znajduje się portyk kolumnowy. Ratusz wieńczy jednokondygnacyjna wieża nakryta późnobarokowym hełmem. Elewacja na poziomie parteru jest boniowana, na poziomie piętra posiada pilastry. W południe z wieży rozlega się hejnał Tuchowa skomponowany przez Tadeusza Goliszewskiego.
2) Zabytkowa figura.
Przed budynkiem ratusza stoi barokowa figura św. Floriana z 1781 r. otoczona ozdobną balustradą, ufundowana przez opata benedyktynów Floriana Amanda Janowskiego,
a jednocześnie pierwszego biskupa tarnowskiego.
3) Kościół parafialny pw. św. Jakuba.
Świątynię wzniesiono w latach 1791-94 z fundacji benedyktynów tynieckich. Poświęcenia dokonał w 1797 r. Florian Amand Janowski. Świątynię wzniesiono z cegły i kamienia w stylu późnobarokowym, w typie józefińskim. Jest to obiekt trójnawowy, bazylikowy, ze słabo wyodrębnionym, zamkniętym półkoliście prezbiterium, do którego od północy przylega zakrystia ze skarbcem na piętrze. Wieża wtopiona w korpus, nakryta baniastym hełmem. Wnętrze nakryte jest sklepieniami żaglastymi na gurtach. Ściany rozczłonkowane są pilastrami o rokokowych głowicach. Chór muzyczny wsparty na trzech arkadach filarowych, z parapetem wklęsło-wypukłym i dekoracją rokokową. Na środku herb i insygnia bpa Floriana Amanda Janowskiego. Wyposażenie wnętrza w dużej części rokokowe z XVIII w., w tym ołtarz główny z 1864 r., ujęty w osiem kręconych kolumn, z rzeźbami MB Bolesnej, św. Jana, św. Marii Magdaleny i Maryi. W zwieńczeniu Oko Opatrzności i gołębica oraz rzeźby św. Michała Archanioła i dwóch aniołów. W polu głównym krucyfiks barokowy, zasłaniany obrazem św. Jakuba – patrona świątyni, malowany przez Nikodema Strzegockiego przed rokiem 1800. W nawach bocznych są ołtarze rokokowo-klasycystyczne. W nich obrazy Matki Boskiej Różańcowej z ok. 1800 r. i św. Benedykta z XIX w. W nawie przy prezbiterium obrazy Serca Pana Jezusa i św. Antoniego autorstwa tuchowskiego malarza Mariana Mroza. Rokokowa jest ambona z baldachimem i stiukowym paludamentem, prospekt organowy, chrzcielnica. Ciekawym zabytkiem jest tron opacki z ozdobnym zwieńczeniem. Z wyposażenia poprzedniego kościoła zachowała się renesansowa kropielnica kamienna z XVII w.
4) Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”.
Organizację założono w dniu 6 lutego 1898 roku. Prezesem został, Kazimierz Goyski, a zastępcą Karol Berke. Tuchowski „Sokół” podjął aktywną działalność kulturalno-oświatową i patriotyczno-wychowawczą. Z czasem wybudowano neogotycki, ceglany budynek stojący do dziś. Kiedy w czasie I wojny światowej wojska rosyjskie zajęły miasto, „Sokół” pełnił funkcję cerkwi. Przy wejściu do „Sokoła” tablica upamiętniająca tuchowian biorących udział w wojnie bolszewickiej.
5) Bazylika pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława Biskupa i Męczennika.
Świątynia jest sanktuarium Matki Bożej Tuchowskiej. Obok kościoła znajdują się wybudowane w końcu XIX w. zabudowania klasztorne zgromadzenia oo. redemptorystów. Pierwsza, drewniana świątynia powstała w miejscu obecnego kompleksu kościelno-klasztornego, na Lipowym Wzgórzu, na prawym brzegu rzeki Białej, prawdopodobnie pod koniec XI wieku. Benedyktyńska tradycja głosi, że konsekracji świątyni dokonał św. Stanisław ze Szczepanowa, a w XV w. miał odprawić tutaj mszę prymicyjną św. Jan Kanty. Z kościołem związana była pierwsza tuchowska parafia, powstała prawdopodobnie w XII wieku. Po wybudowaniu w mieście nowego kościoła, pw. św. Jakuba, w 1460 r. benedyktyni przenieśli tam parafię. Ożywieniem podupadającego kościoła Najświętszej Maryi Panny było umieszczenie w XVI w. w kościele obrazu Matki Bożej, który od 1597 roku zasłynął łaskami i zaczął przyciągać pątników. W związku z tym tuchowscy benedyktyni zdecydowali się na wybudowanie nowego kościoła pielgrzymkowego. Budowa trwała od 1665 do 1682 roku. Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny jest barokową, jednonawową, orientowaną świątynią z zamkniętym trójbocznie prezbiterium. Po obu stronach nawy i północnej stronie prezbiterium znajdują się kaplice. Kościół zwieńczony jest barokową wieżyczką na sygnaturkę. Prezbiterium nakryte jest sklepieniem krzyżowym, zaś nawa stropem płaskim. Przed kościołem znajduje się dziedziniec wykorzystywany na msze polowe, zwłaszcza w czasie wielkiego odpustu, odbywającego się corocznie w dniach 2-9 lipca. Większość wyposażenia wnętrza pochodzi z okresu baroku. W późnobarokowym ołtarzu głównym z 1741 r. jest otoczony czcią obraz Matki Bożej Tuchowskiej. Ważniejszymi elementami wystroju świątyni są późnobarokowy ołtarz z początku XVIII wieku z figurą Chrystusa Ukrzyżowanego w kaplicy Świętego Krzyża, ołtarz rokokowy w nawie głównej, organy o 29 głosach z 1994 roku, prospekt organowy z 1776 r. ufundowany przez Floriana Amanda Janowskiego. Przez lata uważano, że obraz Matki Bożej Tuchowskiej powstał ok. 1530 – 1540 r. w warsztacie tzw. Mistrza z Bodzentyna. W ostatnim czasie hipoteza ta została zakwestionowana. Obraz został ukoronowany koronami papieskimi 2 października 1904 roku przez biskupa tarnowskiego Leona Wałęgę. Obok kościoła znajdują się zabudowania klasztoru oo. Redemptorystów. W latach 1922-1925 pomiędzy kościołem a klasztorem wybudowano wieżę o wysokości 48 metrów, nakrytą neobarokowym hełmem z latarnią. Od 1921 roku w zabudowaniach klasztornych mieści się również Wyższe Seminarium Duchowne Warszawskiej Prowincji Redemptorystów.
6) Ekspozycje muzealne.
Przy klasztorze i sanktuarium od 1975 roku znajduje się muzeum misyjne, eksponujące przedmioty codziennego użytku, pochodzące z krajów misyjnych, w których pracują polscy redemptoryści, głównie z Ameryki Południowej. Ponadto w latach 1993-1994 powstało muzeum sanktuaryjne, gromadzące eksponaty związane z kultem tuchowskiego sanktuarium. W 1997 roku, z okazji 60. rocznicy założenia Koła Pszczelarzy w Tuchowie, otwarto przy klasztorze muzeum etnograficzne przechowujące dawny sprzęt pasieczny, narzędzia gospodarcze i przedmioty codziennego użytku, pochodzące z Tuchowa i okolicznych miejscowości. W pomieszczeniu muzeum misyjnego zainstalowana jest również ruchoma szopka bożonarodzeniowa, skonstruowana w latach 1974-1975 przez ojca Kazimierza Zymułę. Użyte w niej figurki przedstawiają postacie z historii Polski i Kościoła polskiego.
7) Szlakiem rzeźb.
Międzynarodowy Plener Rzeźbiarski dał początek powstaniu plenerowej galerii rzeźb, tworzonych przez artystów z Polski, Białorusi i Ukrainy. Rzeźby nawiązują do historii miasta Tuchowa oraz dawnego rzemiosła w regionie. Znajdują się m.in. w okolicy rynku tuchowskiego, kościoła św. Jakuba i sanktuarium MB Tuchowskiej. Wszystkie ciekawe miejsca w Tuchowie, w tym wszystkie rzeźby, ujęto w „Tuchowski szlak rzeźb, pomników i miejsc, które warto zobaczyć”. Przewodnik po tym szlaku można otrzymać w siedzibie Domu Kultury w Tuchowie.
8) Cmentarz wojenny nr 158.
Niewielki cmentarz na Grabku (Ogonówce), został zaprojektowany przez Heinricha Scholza. Pochowano na nim 8 Polaków z 1. i 5. pułku piechoty Legionów, 20 żołnierzy austro-węgierskich oraz 10 żołnierzy rosyjskich. Dawniej cmentarz posiadał przesklepioną łukowato kamienną bramkę z drewnianą furtką. Centralnym punktem jest duży współczesny, drewniany krucyfiks. Na żeliwnych krzyżach zachowały się tabliczki, z których można odczytać nazwiska poległych.
9) Cmentarz wojenny nr 160.
Nekropolia znajduje się w obrębie nowego cmentarza parafialnego. Obiekt ma kształt wydłużonego prostokąta o długości ok. 37 metrów. Zaprojektował go Heinrich Scholz. Spoczywa na nim 103 Austriaków, 1 Niemiec i 60 Rosjan. Najważniejszym punktem jest ścianka pomnikowa z tablicą, na której znajduje się niemieckojęzyczna inskrypcja autorstwa Hansa Hauptmanna. Na betonowych postumentach zachowały się tabliczki z nazwiskami pochowanych. Postumenty zwieńczone są żeliwnymi krzyżami – odpowiednimi w zależności od armii, w której służyli. Najczęściej spotykane są tu jednostki austro – węgierskie z okolic Tirgu Muresz w dzisiejszej Rumunii, Czaslawa w Czechach, czeskiego Pilzna, z Salzburga, ze Lwowa, z okolic Wysokiego Myta w Czechach, ze Złoczowa oraz z okolic austriackiego Linzu. Jedyny pochowany tutaj żołnierz niemiecki należał do 46. Pruskiego Pułku Piechoty i zmarł najprawdopodobniej w czasie transportu, ponieważ Niemcy nie walczyli w tej okolicy w maju 1915 r. Rosjanie, których tu pochowano, pochodzili z 255. Derbenckiego Pułku Piechoty.
10) Cmentarz wojenny nr 161.
Obiekt ten znajduje się na terenie starego cmentarza parafialnego. Pochowano tu 8 żołnierzy austriackich, którzy polegli w okolicach Tuchowa 5 maja 1915 r. oraz 86 żołnierzy rosyjskich. Prawdopodobnie Rosjanie rozpoczęli pochówki w tym miejscu już w 1914 r.
11) Cmentarz wojenny nr 163.
Cmentarz znajduje się na widokowym wzgórzu (313 m) na Furmańcu. Obiekt zaprojektowany został przez Heinricha Scholza. Pochowano na nim 137 żołnierzy austro-węgierskich z siedmiogrodzkich miast: Braszów i Miercurea Ciuc oraz 97 żołnierzy rosyjskich z pułków piechoty z Kurska, Starooskolska, Chersonia oraz z 70. Brygady Artylerii.
W centrum znajduje się pomnik z drewnianym krzyżem. Na mogiłach zbiorowych znajdują się większe nagrobki kamienne, na pojedynczych mogiłach umieszczono betonowe postumenty z nowymi tablicami emaliowanymi. Do naszych czasów zachował się szkic przedstawiający projekt pomnika cmentarnego, z którego wynika, że na postumencie o wymiarach zgodnych z dzisiaj istniejącym miał stanąć krzyż z bloków kamiennych o kilkumetrowej wysokości. Szkic znajduje się w Krakowskim Archiwum Państwowym.
12) Cmentarz wojenny nr 164.
Cmentarz znajduje się na skraju Lasu Tuchowskiego. Został zaplanowany przez Heinricha Scholza na rzucie zbliżonym do trapezu. Pochowanych zostało tutaj 199 żołnierzy austro – węgierskich z pułków honwedów z Klużu, Ajud, Tirgu Mures, czescy artylerzyści i 105 żołnierzy rosyjskich. Ogrodzenie cmentarza stanowi jedynie bramka z dwoma kamiennymi słupkami. Po przeprowadzonym remoncie na cmentarzu ustawiono krzyże, zgodnie z pierwowzorem, z tablicami imiennymi. Centralnym obiektem założenia jest drewniany krzyż z półokrągłym daszkiem. Z archiwalnych fotografii wynika, że dawniej pod krzyżem znajdowały się dodatkowo rzeźby dwóch płaczących kobiet.


Turza (gmina Rzepiennik Strzyżewski)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej.
Kościół wzniesiono w miejscu poprzedniego, drewnianego, z XV wieku. Obecny z cegły i kamienia w stylu neogotyckim został wybudowany w 1916 r. według projektu Jana Grabowskiego. Wyposażenie neogotyckie pochodzi głównie z 1. poł. XX w. W jednym z ołtarzy znajduje się obraz „szkoły niemieckiej” Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVII w. Dawniej w świątyni znajdowała się kropielnica z gotycką datą 1422 r. i herbami: Nałęcz, Topór, Strzemię (obecnie w muzeum w Bieczu), rzeźba św. Katarzyny, gotycka, z ok. 1370 r., pochodząca z poprzedniego kościoła (przekazana została na początku lat sześćdziesiątych do konserwacji i już tu nie powróciła).
2) Cmentarz parafialny.
Znajdują się tutaj ciekawe kamienne pomniki nagrobne Wojciecha Jędrusiaka – artysty kamieniarza.
3) Mała architektura sakralna.
Kapliczki, figury i krzyże przydrożne z XX wieku: na Folwarku z 1843 r. i w centrum z 1890 r.
4) Kuźnia z Turzy.
Budynek został zbudowany pod koniec XIX wieku. Pierwotnie kuźnia należała do dworu. W okresie międzywojennym stała się własnością pracującego w niej kowala. Kuźnia wyposażona jest w dawne urządzenia i narzędzia kowalskie. Obecnie można ją oglądać w Skansenie Wsi Pogórzańskiej w Szymbarku.
5) Ekspozycja etnograficzna.
„Rupieciarnia” to zagroda Jerzego Burkota ze zbiorami etnograficznymi z terenu gminy Rzepiennik Strzyżewski.

Jej wysokość Brzanka - Pogórzańskie Stowarzyszenie RozwojuW Turzy 10 maja 1842 roku w biednej chłopskiej rodzinie urodził się wybitny i niedoceniony rzeźbiarz Antoni Kurzawa. Spod jego dłuta wyszły pełne ekspresji symboliczne rzeźby „Wisła i Wawel” oraz „Mickiewicz budzący geniusza poezji”. Ponadto rzeźbił liczne pomniki nagrobne. Wykonał także niezrealizowany projekt pomnika Adama Mickiewicza w Krakowie. Zmarł w przytułku dla ubogich, dręczony chorobami. Jemu poświęcił swoją nowelę „Lux in tenebris lucet” Henryk Sienkiewicz.


Uniszowa (gmina Ryglice)
Zwiedzam i poznaję

1) Dwór z 1888 r.
Murowany, parterowy, dwutraktowy z dachem czterospadowym i arkadowym gzymsem. Dwór przebudowany został na potrzeby szkoły w 1976 r. Obecnie opuszczony. Otacza go dawny park.
2) Miejsce widokowe.
Przy drodze na Brzankę w rejonie gospodarstwa agroturystycznego „Filipówka na Podlesiu” ładne miejsce widokowe na północny skraj Pogórza Ciężkowickiego.
3) Miejsce pamięci.
Krzyż ustawiony w miejscu tragicznej śmierci ks. Romana Ulatowskiego w czasie II wojny światowej.


Wola Lubecka (gmina Ryglice)
Zwiedzam i poznaję

1) Kokocz.
Góra o wysokości 434 m n.p.m., leży na pograniczu województw i trzech miejscowości: Lubczy, Woli Lubeckiej i Zwiernika. Na szczycie znajdują się wychodnie piaskowców grodziskich zawierających duże ilości fragmentów obcych skał, tzw. egzotyków. Wzniesienie jest doskonałym punktem widokowym. Przede wszystkim widać stąd w całej okazałości Pasmo Brzanki, ale także Pogórze Rożnowskie, Strzyżowskie, Beskid Wyspowy oraz na północ Płaskowyż Tarnowski.


Zabłędza (gmina Tuchów)
Zwiedzam i poznaję

1) Dawne zabudowania dworskie.
Dwór wybudowano w połowie XIX w., ma cechy architektury wiejskich domów szlacheckich doby historyzmu. Posiada układ dwutraktowy. Z zewnątrz zwraca uwagę dach naczółkowy oraz boniowanie ścian. Obecnie obiekt jest niezamieszkały, ulega dewastacji. Zachowały się fragmenty parku dworskiego.


Zalasowa (gmina Ryglice)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół pw. św. Jana Ewangelisty.
Tutejszy neoromański kościół, wzniósł książę Władysław Sanguszko w latach 1844-48. Najcenniejszym elementem wyposażenia świątyni jest późnorenesansowy ołtarz główny z początku XVII w., o bogatej dekoracji, w formie tryptyku ujętego strukturą architektoniczną. Uwagę zwraca również rokokowy ołtarz boczny z 2. poł. XVIII w. z obrazem św. Jana Nepomucena oraz barokowa chrzcielnica marmurowa z XVII w., ambona rokokowa z 2. poł. XVIII w. Najstarszym elementem wyposażenia jest pochodząca z poprzedniego kościoła późnogotycka rzeźba Chrystusa ukrzyżowanego z 1. poł. XVI wieku.
2) Cmentarz wojenny nr 166.
Cmentarz należy do okręgu tarnowskiego, spoczywa na nim 142 żołnierzy z pułku honwedów oraz 27 Rosjan. Cmentarz nie posiada pomnika centralnego, betonowe nagrobki z żeliwnymi krzyżami zamyka dookoła żywopłot.

Jej wysokość Brzanka - Pogórzańskie Stowarzyszenie RozwojuW Zalasowej znajduje się „wioska indiańska” – skansen kultury Indian Ameryki Północnej. Można tutaj obejrzeć stroje indiańskie, posłuchać opowieści o życiu Indian, a także zobaczyć kolekcję broni. Chętnie z tej atrakcji korzystają grupy szkolne. „Wioska indiańska” otwarta jest w maju, czerwcu, wrześniu do połowy października.


Żurowa (gmina Szerzyny)
Zwiedzam i poznaję

1) Kościół w Żurowej pw. św. Małgorzaty.
Świątynię zbudowano w latach 1595-1602, a w 1906 roku powiększono. Jest to bezwieżowy kościół drewniany o konstrukcji zrębowej, w typie małopolskim. Ołtarz główny jest neobarokowy z XX w., z krucyfiksem rzeźbionym w 1966 r. Dwa ołtarze boczne z obrazami i rzeźbami z 1928 r. Do najstarszych zabytków w kościele należą chrzcielnica drewniana barokowo-ludowa zapewne
z XVIII w., krucyfiks barokowy z XVIII w., rzeźby Matki Boskiej Bolesnej i św. Jana Ewangelisty (późnogotyckie z około 1520 – 1530 r.), wczesnogotycki krucyfiks z 2. poł. XIV w.
i późnogotycki krucyfiks z 1 poł. XVI w. Polichromia wnętrza figuralna i ornamentalna, powstała w 1906 r. Przy kościele stoi kamienna dzwonnica parawanowa, wolno stojąca, wzniesiona na przełomie XIX/XX w.
2) Kamienna rzeźba.
Figura św. Jakuba Apostoła Starszego, która znajduje się w centrum miejscowości, została ufundowana przez Jakuba i Teklę Gruszkowskich w 1869 r.
3) Skały Borówki.
Wychodnie piaskowcowe w postaci ambon skalnych to jedna z największych atrakcji przyrodniczych okolicy. Tutaj znajduje się kapliczka poświęcona Julianowi Budzynowi – właścicielowi dworskiemu, zamordowanemu w 1940 r. w Katyniu.
4) Ostry Kamień.
Wychodnia piaskowcowa w głównym grzbiecie Pasma Brzanki na szczyt którego prowadzą malownicze, wykute w skale schody. Z wychodnią związane są liczne legendy m.in. o diable, który niósł kamień aby zrzucić go na kościół w Żurowej.
5) Dolina Czerniawy.
Jedną z najciekawszych przyrodniczo dolin Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki, jest dolina „Czerniawy”. Z atrakcji przyrodniczych zobaczyć można: młaki storczykowe, torfowiska wysokie i inne zbiorowiska roślinne. Przez dolinę biegnie z Wysokiego Łazu
w kierunku Ołpin szlak turystyki konnej „Karpackie Podkowy”.

Jej wysokość Brzanka - Pogórzańskie Stowarzyszenie RozwojuMiejscowość znana jest w szerokiej okolicy z produkcji wyrobów drewnianych. Dawniej były to beczki, cebrzyki, wiadra, dzisiaj są to łyżki, widelce, łopatki. Do dziś, spacerując po Żurowej, można zauważyć niemal przy każdym domu niewielki drewniany budynek, a w nim tartak (gater). W miejscowych hurtowniach zaopatrzysz się w różnorodne produkty galanterii drewnianej, możesz również odwiedzić bednarzy wpisanych do Szlaku Rzemiosła.